ABD-İran Mutabakatı Yürürlüğe Girdi: Trump ve Pezeşkiyan İmzayı Attı, Lübnan Maddesi Dikkat Çekti

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında varılan mutabakatın resmen imzalandığını doğruladı. ABD merkezli Axios'un haberine göre Trump, anlaşmanın fiziksel nüshasını G7 Zirvesi kapsamında bulunduğu Fransa'daki Versay Sarayı'nda, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile gerçekleştirdiği akşam yemeği sırasında imzaladı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de anlaşma metninin iki ülke liderleri tarafından dijital ortamda imzalandığını ve yürürlüğe girdiğini açıkladı. Böylece aylar süren gerilimin ardından Washington ile Tahran arasında yeni bir diplomatik süreç başlamış oldu.

14 maddeden oluştuğu belirtilen mutabakatın; çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması, yaptırımların aşamalı olarak hafifletilmesi ve İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin yeni müzakere sürecini kapsadığı bildirildi.

Anlaşmada Lübnan'a ilişkin düzenlemelerin de yer aldığı belirtilirken, bazı uluslararası değerlendirmelerde İran'ın Lübnan üzerindeki etkisinin metinde birkaç kez referans gösterildiği ve bunun Tahran açısından diplomatik bir kazanım olarak yorumlandığı ifade edildi.

Uzmanlar, anlaşmanın taraflar arasında geçici bir ateşkes ve normalleşme süreci başlattığını, ancak kalıcı barışın önümüzdeki dönemde yürütülecek müzakerelerin sonucuna bağlı olacağını vurguluyor. Trump ise anlaşmanın bozulması halinde askeri seçeneğin yeniden masaya gelebileceği uyarısında bulundu.

Analistler, mutabakatın İran'a önemli diplomatik ve ekonomik kazanımlar sağladığını belirtirken, savaşın kesin bir galibinin olup olmadığı konusunda uluslararası düzeyde ortak bir değerlendirme bulunmadığına dikkat çekiyor.

 TEBRİKLER İRAN!!

İran, ABD ve İran arasında varılan 14 maddelik barış mutabakat zaptının maddelerini göstererek ABD'ye karşı zaferini resmen ilan etti.

14 maddenin tamamını okuduktan sonra, İran'ın zaferi hakkında büyük ölçüde doğruyu söylediğini anlayacaksınız. İran, Amerika için yeni Vietnam oldu.

İran Mehr Haber Ajansı, mutabakat zaptının 14 maddesini yayınladı:

 Müzakereler başlamadan önce İran'ın dondurulmuş fonlarından 12 milyar dolar, 60 günlük son müzakere penceresi sırasında ise 12 milyar dolar daha serbest bırakılacak.

 ABD ve müttefikleri, İran'a dayatılan savaş için en az 300 milyar dolarlık tazminat değerinde yeniden yapılanma planları da sunmalıdır.

 Bölgedeki Amerikan askerlerinin sayısının azaltılması.

 İran'a uygulanan petrol ve petrokimya yaptırımlarının kalıcı olarak askıya alınması.

 Amerikan deniz ablukasının tamamı 30 gün içinde kaldırılacak.

 ABD, İran işlerine karışmama, İran çevresindeki güçlerini geri çekme ve yeni yaptırımlar veya askeri konuşlandırmalar yapmama taahhüdünde bulunuyor.

 Lübnan dahil tüm cephelerde acil ateşkes gerekiyor.

 Hürmüz Boğazı, savaş öncesi durumdaki gibi tamamen serbest değil, yeni İran düzenlemeleri kapsamında 30 gün içinde yeniden açılacak.

 İran, NPT taahhüdünü, yani nükleer silah üretmeme taahhüdünü yeniden teyit ediyor. Nükleer konuları kapsayan nihai bir anlaşma için 60 günlük bir süre belirlendi.

 İran'ın füze programına ve direniş gruplarına desteğine hiçbir kısıtlama getirilmeyecek.

 12 milyar dolar serbest bırakılana, petrol yaptırımları askıya alınana ve abluka kaldırılana kadar nihai müzakereler başlamayacak.

 Uygulama, bir denetim mekanizması tarafından denetlenecek ve nihai anlaşma BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır.

 İsrail'in Haamas, Husiler ve Hizbullah'a yönelik herhangi bir saldırısı, İran'a misilleme yapma hakkı verecektir.

 İran, zenginleştirilmiş uranyumu hiçbir ülkeye teslim etmeyecek veya imha edecektir; ancak İran'ın bunu nasıl ele alacağı gelecekteki görüşmelerde kararlaştırılacaktır.