Trafik hukukunda uzun süre tartışılacak bir karar çıktı. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, ehliyetsiz bir sürücünün kazada kusuru yoksa, aracındaki hasar ve araç mahrumiyet bedelini karşı taraftan talep edebileceğine hükmetti.
Karar, hem hukuk çevrelerinde hem de sürücüler arasında “Ehliyetsiz ama tazminat alabilir mi?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Olayın adresi: Denizli
2023 yılında Denizli’de meydana gelen kazada, ehliyeti bulunmayan bir sürücünün aracına başka bir araç çarptı.
Kazaya ilişkin açılan davada:
Ehliyetsiz sürücü, kazada kusurunun bulunmadığını savundu.
Aracında maddi hasar oluştuğunu belirtti.
Aracını kullanamadığı için başka bir araç kiraladığını ve mahrumiyet bedelinin karşılanmasını talep etti.
Yerel mahkeme sürecinin ardından dosya Yargıtay’a taşındı.
Kritik tespit: Ehliyetsizlik ayrı, kusur ayrı
Yüksek Mahkeme kararında şu önemli ayrımı yaptı:
Ehliyetsiz araç kullanmak idari yaptırım gerektiren bir fiildir.
Ancak bu durum, kazada kusuru olmayan kişinin maddi zararını talep etmesine engel değildir.
Yani mahkemeye göre:
Ehliyetin olmaması, otomatik olarak kazada kusurlu olmak anlamına gelmez.
Bu yorum, trafik hukukunda “ehliyetsizlik = otomatik kusur” algısına önemli bir fren yaptı.
Karar neden dikkat çekici?
Kusur ilkesi ön plana çıktı.
Tazminat hukukunda belirleyici unsurun ehliyet değil, kusur olduğu vurgulandı.Araç mahrumiyet bedeli kabul edildi.
Sürücünün aracı kullanamaması nedeniyle uğradığı zararın da talep edilebileceği teyit edildi.İdari ceza ile özel hukuk ayrımı netleşti.
Ehliyetsiz sürücünün idari para cezası alması ayrı; maddi zararının tazmini ayrı değerlendirildi.
Hukukçular ne diyor?
Karar, iki farklı görüşü karşı karşıya getirdi:
Destekleyenler:
“Tazminat hukukunda esas olan kusurdur. Ehliyetsizlik otomatik olarak zararı üstlenmeyi gerektirmez.”Eleştirenler:
“Ehliyetsiz araç kullanmak zaten ağır bir ihlaldir. Bu kişiye tazminat yolu açılması kamu vicdanını zedeleyebilir.”
Bundan sonra ne olacak?
Bu karar, benzer dosyalar için emsal niteliği taşıyabilir. Özellikle:
Ehliyetsiz sürücünün kusursuz olduğu kazalar
Park halindeki araçlara çarpma olayları
Araç mahrumiyet bedeli davaları
önümüzdeki dönemde daha farklı sonuçlar doğurabilir.
