Türkiye’de başörtüsü meselesi uzun yıllar boyunca sadece bir kıyafet tercihi değil; aynı zamanda bir hak, özgürlük ve kimlik tartışması olarak gündemde yer aldı. Geçmişte yaşanan yasakların toplumun önemli bir kesiminde derin izler bıraktığı inkâr edilemez bir gerçektir. Eğitim hakkından çalışma hayatına kadar birçok alanda kadınların mağdur edildiği dönemler bu ülkenin hafızasında durmaktadır.
Bugün gelinen noktada ise farklı bir sorumlulukla karşı karşıyayız
Başörtüsü meselesi Türkiye’nin en hassas başlıklarından biri olmaya devam ediyor. Dün farklı kadınlar üzerinden yürüyen tartışmalar, bugün başörtüsü hedef alınan Eskişehir Mihalgazi Belediye Başkanı Zeynep Güneş hanım üzerinden gündeme geliyor. Eğer bu mesele kalıcı ve açık bir şekilde anayasa ve kanunlarla güvence altına alınmazsa, yarın başka bir kadının başörtüsü yeniden tartışma konusu yapılacaktır.
Öncelikle şunu açıkça ifade edelim: Başörtüsüne karşı herhangi bir önyargımız yoktur. Bir kadının başını örtmesi de örtmemesi de onun en temel bireysel tercihidir. Bu tercih, siyasi kimlik üzerinden okunmamalı; bir hak ve özgürlük meselesi olarak ele alınmalıdır.
Ancak tam da bu nedenle, bu konu sürekli siyasi polemiklerin merkezine taşınmamalıdır. Hak ve özgürlükler, kürsülerden verilen mesajlarla değil; anayasal ve yasal güvenceyle korunur. Eğer başörtüsü özgürlüğü tartışmaya kapalı bir hak olarak görülüyorsa, bu durum açık, net ve bağlayıcı hükümlerle teminat altına alınmalıdır. Aksi hâlde her siyasi gerilimde kadınların kıyafetleri yeniden gündeme taşınacak ve toplum yeniden kutuplaştırılacaktır.
Bir mesele ya gerçekten güvence altına alınır ya da günlük siyasetin malzemesi yapılmaz. İkisinin ortasında kalan her durum, belirsizlik üretir. Belirsizlik ise hakları zayıflatır.
Kadınların kıyafetleri üzerinden siyaset yapılması, ne özgürlükleri güçlendirir ne de toplumsal barışı sağlar. Asıl ihtiyaç duyulan şey; herkes için eşit, açık ve kalıcı bir hukuki çerçevedir. Böylece bugün bir belediye başkanının başörtüsü konuşulmaz, yarın başka bir kadının tercihi üzerinden tartışma açılmaz.
Başörtüsü meselesini yeniden bir siyasi polemik alanına taşımak yerine, tüm kadınların haklarını kapsayan güçlü bir anayasal güvence oluşturmak daha doğru ve birleştirici bir yaklaşım olacaktır. Bu güvence; yalnızca başörtülü kadınların değil, yaşam tarzı ne olursa olsun herkesin özgürlük alanını korumalıdır. Gerçek demokrasi, çoğunluğun değil herkesin hakkını güvence altına aldığında anlam kazanır.
Toplumsal uzlaşının yolu da buradan geçer. Söylemler kutuplaştırabilir; ancak hukuk birleştirir. Geçmişte yaşanan acıların tekrar etmemesi için yapılması gereken, konuyu siyasi retoriğin ötesine taşıyıp kalıcı ve evrensel hukuk normları çerçevesinde güvence altına almaktır.
Özgürlük, siyasi beyanlarla değil; hukuk devleti ilkesiyle korunur. Eğer bu konu gerçekten kapanacaksa, yeri siyaset meydanları değil, anayasa ve kanun metinleri olmalıdır.
