Ankara, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne ev sahipliği yapacak. Dünyanın güvenlik gündemini şekillendirecek bu önemli toplantı, yalnızca NATO'nun geleceğini değil, Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu da yeniden değerlendirmek için önemli bir fırsat sunuyor.
Türkiye, 1952 yılından bu yana NATO üyesi. Yetmiş yılı aşkın süredir "kolektif güvenlik" anlayışıyla hareket eden ittifakın en önemli aktörlerinden biri olarak gösteriliyor. Ancak bugün şu soruyu sormanın zamanı gelmedi mi?
NATO gerçekten Türkiye'yi mi koruyor, yoksa Türkiye mi NATO'nun en ağır yükünü taşıyor?
Türkiye, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip. Karadeniz'den Akdeniz'e, Orta Doğu'dan Kafkasya'ya uzanan kritik coğrafi konumu nedeniyle ittifakın en stratejik ülkeleri arasında yer alıyor. Bu konum, yalnızca Türkiye'nin değil, NATO'nun güvenlik mimarisinin de temel taşlarından biri olarak görülüyor.
Ancak stratejik önem ile stratejik karşılık her zaman aynı anlama gelmiyor.
Son yıllarda yaşanan gelişmeler, bu konuda ciddi soru işaretlerini beraberinde getirdi. Terör örgütleri konusunda bazı NATO üyesi ülkelerin Türkiye'nin güvenlik hassasiyetleriyle örtüşmeyen politikalar izlemesi, savunma sanayisine yönelik çeşitli yaptırım ve ambargolar ile bölgesel krizlerde yaşanan görüş ayrılıkları, "ittifak ruhu" tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
NATO'nun temel ilkesi açıktır: Üyelerden birine yapılan saldırı, tüm üyelere yapılmış sayılır. Ancak günümüzün güvenlik tehditleri artık klasik savaşlardan ibaret değil. Hibrit saldırılar, terör örgütleri, siber tehditler ve düzensiz göç gibi yeni riskler karşısında bu ilkenin Türkiye açısından her zaman aynı kararlılıkla işletildiği konusunda farklı değerlendirmeler yapılıyor.
Elbette NATO üyeliğinin Türkiye'ye sağladığı önemli kazanımlar da bulunuyor. Ortak askeri eğitimler, istihbarat paylaşımı, teknolojik iş birlikleri, caydırıcılık ve uluslararası askeri koordinasyon bunların başında geliyor. Özellikle bölgesel krizlerin yoğunlaştığı bir dönemde bu avantajların göz ardı edilmesi mümkün değil.
Ancak diğer taraftan Türkiye de NATO'nun güvenliği için önemli bir sorumluluk üstleniyor. Güney kanadının korunması, Karadeniz'in güvenliği, enerji yollarının güvenliği ve düzensiz göç baskısının yönetilmesi gibi birçok konuda Türkiye, ittifak adına kritik görevler üstleniyor. Bu nedenle kamuoyunda şu soru giderek daha fazla dile getiriliyor:
Türkiye'nin üstlendiği jeopolitik ve askeri yük ile elde ettiği stratejik kazanımlar gerçekten dengeli mi?
Dünya artık tek kutuplu bir yapıdan uzaklaşıyor. Küresel güç dengeleri yeniden şekilleniyor, ülkeler dış politikalarında daha esnek ve çok yönlü stratejiler geliştirmeye çalışıyor. Bu süreçte Türkiye'nin de güvenlik politikalarını yalnızca tek bir ittifaka dayandırmak yerine, milli çıkarları doğrultusunda farklı seçenekleri değerlendirmesi gerektiğini savunanların sayısı artıyor.
Elbette NATO'dan ayrılmak ya da üyeliği sürdürmek, günlük siyasi tartışmaların ötesinde, uzun vadeli stratejik hesaplamalar gerektiren bir devlet meselesidir. Ancak demokratik toplumlarda böylesine önemli konuların sorgulanması, farklı görüşlerin dile getirilmesi ve alternatiflerin tartışılması son derece doğaldır.
Belki de Ankara'daki zirvenin en önemli çıktılarından biri, yalnızca NATO'nun yeni güvenlik stratejisi değil; Türkiye'nin ittifak içindeki rolüne ilişkin bu soruların daha yüksek sesle tartışılacak olmasıdır.
Çünkü asıl soru hâlâ geçerliliğini koruyor:
Türkiye, NATO'nun vazgeçilmez bir üyesi mi; yoksa NATO, Türkiye'nin vazgeçilmez güvenlik seçeneği mi?
Bu sorunun kesin bir cevabı olmayabilir. Ancak açık olan bir gerçek var: Önümüzdeki yıllarda bu tartışma, Türk dış politikası ve ulusal güvenlik gündeminin en önemli başlıklarından biri olmayı sürdürecek.
