Bazı gazeteler vardır; sadece haber basmaz.

Bir şehrin hafızasını tutar.
Sokağını, insanını, sevincini, öfkesini, kavgasını, düğününü, cenazesini, başarısını ve başarısızlığını kayda geçirir.

Karaman’da Uyanış Gazetesi, 29 Ağustos 1968’de başlayan yolculuğuyla bugün 59. yılına giriyor.

Dile kolay…

Bir gazetenin 59 yıl ayakta kalması, hele ki bir Anadolu şehrinde yerel gazete olarak bunu başarması, sadece ticari bir başarı değildir. Bu aynı zamanda bir meslek direncidir.

Üstelik bu yolculuğun önemli bir bölümünde Ahmet Küçükcicibıyık’ın emeği vardır. Gazeteyi 1980’lerin ortasında devralan Ahmet Bey, yalnızca bir işletmeyi değil, bir mesleği ve bir yayıncılık geleneğini de sırtlamıştır.

Bugün Uyanış’ın 59. yılı vesilesiyle biraz da gazetenin kendisinden çıkıp yerel gazeteciliğin kendisine bakmak gerektiğini düşünüyorum.

Çünkü mesele yalnızca Uyanış’ın 59 yıl nasıl yaşadığı değildir.

Asıl mesele şudur:

Yerel gazeteler daha kaç yıl yaşayabilecek?

Gazetecilik değişti, ama ihtiyaç değişmedi

Bizim mesleğimiz son 20 yılda belki de insanlık tarihinin hiçbir döneminde olmadığı kadar büyük bir değişim yaşadı.

Eskiden haber için muhabir sahaya giderdi.

Not defteri, kalem, fotoğraf makinesi…

Haberi toplar, gazeteye getirir, yazı işleri masasında değerlendirir, sayfa yapılır, kalıp hazırlanır, baskıya girer ve sabahın ilk saatlerinde gazete okuyucunun eline ulaşırdı.

Şimdi ise bir olay oluyor.

Telefon çıkarılıyor.

Fotoğraf çekiliyor.

İki cümle yazılıyor.

Sosyal medyada paylaşılıyor.

Haber birkaç dakika içerisinde binlerce kişiye ulaşıyor.

Hız kazandık.

Ama acaba gazetecilik kazandı mı?

İşte üzerinde düşünmemiz gereken soru bu.

Çünkü gazetecilik yalnızca “ilk paylaşan olmak” değildir.

Gazetecilik; doğrulamaktır.

Sormaktır.

Araştırmaktır.

İtiraz etmektir.

Bazen herkesin söylediğinin aksini araştırmaktır.

Bazen güçlü birinin karşısında, güçsüzün yanında durabilmektir.

Ve en önemlisi, kamu adına soru sorabilmektir.

Yerel gazeteciliğin en büyük avantajı: İnsanını tanımak

Yerel gazetenin ulusal medyadan çok önemli bir farkı var.

Biz haber yaptığımız insanlarla aynı şehirde yaşıyoruz.

Bugün haber yaptığımız belediye başkanıyla yarın sokakta karşılaşabiliriz.

Eleştirdiğimiz bürokratla aynı toplantıda oturabiliriz.

Hakkında olumlu haber yaptığımız iş insanını ertesi gün başka bir ortamda görebiliriz.

Yani yerel gazetecilikte mesafe çok daha kısadır.

Bu hem büyük bir avantajdır hem de büyük bir imtihandır.

Çünkü yerel gazetecilikte “tanımak” ile “taraf olmak” arasındaki çizgiyi korumak zorundasınız.

Gazeteci şehrinin insanıdır ama şehrin herhangi bir grubunun gazetecisi değildir.

Belediyenin gazetecisi değildir.

Partinin gazetecisi değildir.

İş dünyasının gazetecisi değildir.

Muhalefetin de iktidarın da gazetecisi değildir.

Gazeteci, öncelikle halkın gazetecisidir.

Peki yerel gazetenin ekonomik gerçeği?

Burada işin romantizmi bitiyor.

Çünkü gazete çıkarmak pahalı bir iştir.

Personel…

Matbaa…

Kâğıt…

Dağıtım…

Kira…

Vergiler…

Teknoloji…

İnternet…

Ve daha onlarca gider.

Buna karşılık yerel gazetelerin reklam ve ilan gelirleri giderek daralıyor.

Okuyucu “internette bedava haber varken neden gazete alayım?” diye düşünüyor.

İşletme sahibi “Sosyal medyada paylaşırım, neden gazeteye reklam vereyim?” diyor.

Kamu kurumları ise zaten internet siteleri ve sosyal medya hesapları üzerinden kendi haberlerini doğrudan kamuoyuna ulaştırabiliyor.

Sonuçta yerel gazete, gelir tarafında giderek daralan; buna karşılık gazetecilik sorumluluğu hiç azalmayan bir alanın içerisinde kalıyor.

Burada ciddi bir çelişki var.

Toplum yerel gazeteciliğe ihtiyaç duyuyor ama yerel gazeteciliğin yaşaması için gerekli ekonomik zemini giderek kaybediyor.

Gazetecinin başka bir sorunu daha var: Güven

Bugün herkes haber yapabiliyor.

Telefonu olan herkes görüntü çekebiliyor.

Sosyal medya hesabı olan herkes yorum yazabiliyor.

Bir olayın videosunu paylaşmak çok kolay.

Ama o olayın neden olduğunu araştırmak kolay değil.